Ana içeriğe atla

Bir Kişiye Kaç Gram Çikolata?

Bir kişi yılda ne kadar çikolata yiyor biliyor musunuz? Osmanlı’dan günümüze değişen çikolata tüketim alışkanlıkları…

cikolatam

 

Çikolata ­ve ­kakao ­tüketimi­ Osmanlı­ İmparatorluğu’nda,­ özellikle İzmir’de­ günden ­güne ­artmaktadır. İzmir’den­ yapılan ­çikolata ­ve ­kakao­ ithalatı,­ 1912-1913 ­yıllarında ­hatırı­ sayılır ­derecede ­artmış, ­tahminlere göre­ yıllık­ ortalama ­550­000 ­franga­ ulaşmıştır.­

-Journal Des Confiseurs, Mart­ 1914

Osmanlı döneminde çikolata markaları arasındaki rekabeti ve hangi ürünler sunulduğunu takip edebilsek de pazarın hacmine dair bilgiler pek azdır. Satış istatistiklerine dair az sayıdaki bilgilerin çoğu da Birinci Dünya Savaşı öncesine aittir.

Fransız­ şeker ve­ çikolatacıların bir­ değerlendirmesindeki verilere göre 1914’te Osmanlı kakao ve çikolata piyasasında durum şöyleydi: “Son istatistiklere göre Osmanlı piyasasına ihracat yapan ülkeler önem sırasına göre Fransa, İngiltere, Hollanda, İtalya, İsviçre, Avusturya-Macaristan, Belçika, Almanya, Rusya, Mısır ve Romanya’dır.”

Aynı raporda sütlü çikolatanın son 10 yılda büyük önem kazandığı da belirtilir. Bu da 1900’lerden sonra İsviçre markalarının çoğaldığına dair gözlemlerimizi doğrulamaktadır. Bunun yanı sıra özellikle İzmir’deki pastanelerde “kuvertür” çikolatanın çok rağbet gördüğünü biliyoruz.

Kremalı,­ dolgulu­ batonlar,­ çikolatalı­ bonbonlar,­ pralinler­ vb.­ lüks­ ambalajlar­ içinde­ gelir.­ Kakao­ ve­ fosfokakao ­tüketimi ­son ­on ­yılda ­on­ kat­ artmıştır,­ fakat ­fosfokakao­ ithalatı­ yine­ de­ sınırlıdır.­

 

Osmanlı’dan Günümüze Çikolata İstatistikleri

Her bir ülkenin Osmanlı piyasasına ihracat rakamlarına ait istatistikler olmadığı için elbette bu bilgilerin doğruluğunu sınamak imkânsız lakin bu noktada iki istisna var. Birincisi 1900 senesinde Osmanlı piyasasında toplam hacmin yüz bin kilo yani yüz ton çikolatayı bulduğuna dair bir bilgi. Diğeri ise 1905’ten 1918’e kadar İsviçre’den Osmanlı piyasasına ihraç edilen çikolata ve kakaonun istatistikleri. Bu rakamlar Alman çikolata ve şeker sektörü dergilerinden derlenmiştir.

İsviçre’nin ihracatı yirminci yüzyıl başından itibaren artışa geçer. İsviçre çikolatalarının miktarı 1905’te 55 ton iken 1903’te on katı aşarak 598 tona ulaşır. Ancak Birinci Dünya Savaşı yıllarında neredeyse yok seviyesine düşer.

Bu­ rakamlara ­bakarak ­çikolata­ tüketiminin ­en ­yüksek­ seviyeye ­ulaştığı ­1913­ senesindeki ­toplam ­tüketimi anlamak ­elbette mümkün ­görünmüyor.­ Sadece ­İsviçre ­çikolataları ­için ­konuşursak,­ 1914­ senesi­ nüfusunu ­temel alarak­ (18,­520,­016 ­kişi)­ kişi­ başı­ tüketimin ­üç ­yüz ­yirmi­ gram­ olduğunu söyleyebiliriz.­ Bunun ­toplam­ tüketimin­ yüzde­ kaçı ­olduğunu ­bilemiyoruz;­ ancak Fransız şekercilere­ göre ­İsviçre­ o­ yıl­ ihracatta ­en ­ön sırada ­olmadığına­ göre ­toplam ­tüketimin bunun­ en ­az ­iki ­ya ­da­ üç­ katı,­ yani­ yaklaşık ­bir­ kilo ­olabileceğini varsayabiliriz.

2014 yılına geldiğimizde Türkiye’nin çikolata tüketiminin kişi başı iki buçuk kilo civarında olduğunu görürüz.

İsviçre’ye ait istatistikler ise bize iki şey söylüyor: Birincisi çikolata piyasasının Birinci Dünya Savaşı öncesinde hızla büyümekte olduğunu. İkincisi ise toz kakao ve tablet çikolata ithalat karşılaştırması yapıldığında Osmanlı piyasasının çikolatayı bir içerek olarak değil de katı haliyle ve özellikle sütlü İsviçre çikolatalarının gelmesiyle benimsediğini. Son yıllarda bitter(acı) çikolatanın yükselişine tanık olsak bile hala Türkiye’de sütlü çikolata beyaz ve bitter(acı) çikolatadan daha fazla tüketiliyor.

Siz çikolatanızı nasıl seversiniz?

 

İlginizi Çekebilir

Avrupa'daki Türkler: Damak, Kaimak, Pacha ve Selim

Devamı

Çikolatanın Sporda Kullanımı

Devamı

Her Derde Deva Çikolata Çikolatanın Faydaları

Devamı

Çikolata Peşinde Seyahat

Devamı

Çikolata ile Oynayabileceğiniz Parti Oyunları

Devamı

Kakao Tarımı ile İlgili İlginç Bilgiler

Devamı